ได้ยินคำว่า “ภาษีเงินได้” แล้วรู้สึกงงทุกปี? จริงๆ แล้ว คำนวณภาษีด้วยตัวเองได้ใน 3 ขั้นตอนง่ายๆ ไม่ต้องพึ่งนักบัญชีสำหรับกรณีทั่วไปของมนุษย์เงินเดือน บทความนี้อธิบายสูตรคำนวณ ตารางอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2568 แบบขั้นบันได ค่าลดหย่อนยอดนิยม และตัวอย่างจริงครบในที่เดียว
ใครต้องยื่นแบบภาษีและต้องเสียภาษีไหม?
คนละเรื่องกัน — ยื่นแบบ กับ เสียภาษี ต่างกัน:
- ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.91: มนุษย์เงินเดือนที่มีเงินได้ทั้งปีเกินกว่าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด (ตรวจสอบเกณฑ์ล่าสุดจาก กรมสรรพากร rd.go.th)
- ต้องเสียภาษีจริงๆ: เมื่อ “เงินได้สุทธิ” หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้วเกิน 150,000 บาท/ปี
นั่นหมายความว่า แม้ยื่นแบบแล้ว คุณอาจไม่ต้องจ่ายภาษีเพิ่มสักบาทเดียวหากใช้สิทธิลดหย่อนได้ครบ
สูตรคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 3 ขั้นตอน
สูตรหลักมีแค่นี้:
เงินได้รวม − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ → คิดภาษีตามตารางขั้นบันได
ขั้นที่ 1 — รวมเงินได้ทั้งปี
นำเงินได้ทุกประเภทตลอดปีภาษีมารวมกัน ไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน โบนัส ค่าล่วงเวลา หรือรายได้จากแหล่งอื่นๆ
ขั้นที่ 2 — หักค่าใช้จ่าย
สำหรับ มนุษย์เงินเดือน (เงินได้ประเภทที่ 1 มาตรา 40(1)) หักได้ 50% ของรายได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท ไม่ต้องเก็บใบเสร็จเพราะหักแบบเหมา ใครมีเงินเดือนตั้งแต่ 200,000 บาท/ปีขึ้นไปก็ได้หักเต็ม 100,000 เท่ากันหมด
ขั้นที่ 3 — หักค่าลดหย่อน แล้วคิดภาษีจากเงินได้สุทธิ
นำเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว มาหักด้วยค่าลดหย่อนต่างๆ ที่มีสิทธิ ผลที่ได้คือ “เงินได้สุทธิ” ซึ่งเป็นฐานในการคำนวณภาษีจริง
ตารางอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2568 (ขั้นบันได)
ประเทศไทยใช้ระบบ ภาษีก้าวหน้า — แต่ละขั้นเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เกิน ไม่ใช่เอาอัตราสูงสุดคูณรายได้ทั้งก้อน ตารางด้านล่างอ้างอิงจาก rd.go.th และธนาคารกรุงไทย:
| เงินได้สุทธิ (บาท/ปี) | อัตราภาษี | ภาษีสะสมสูงสุดของช่วงนี้ |
|---|---|---|
| 0 – 150,000 | 0% (ยกเว้น) | 0 บาท |
| 150,001 – 300,000 | 5% | 7,500 บาท |
| 300,001 – 500,000 | 10% | 27,500 บาท |
| 500,001 – 750,000 | 15% | 65,000 บาท |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% | 115,000 บาท |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% | 365,000 บาท |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% | 1,265,000 บาท |
| 5,000,001 ขึ้นไป | 35% | — |
ตัวอย่างเข้าใจง่าย: ถ้าเงินได้สุทธิ 400,000 บาท ไม่ได้เสีย 10% ทั้งก้อน แต่เสียแบบนี้: ส่วนแรก 150,000 = 0 บาท + ส่วน 150,001–300,000 (150,000 บาท) × 5% = 7,500 + ส่วน 300,001–400,000 (100,000 บาท) × 10% = 10,000 รวมทั้งหมดจ่ายจริงแค่ 17,500 บาท ไม่ใช่ 40,000
ค่าลดหย่อนภาษีที่คนไทยใช้บ่อยที่สุด
ยิ่งลดหย่อนได้มาก เงินได้สุทธิยิ่งต่ำ ภาษียิ่งน้อย นี่คือรายการที่มนุษย์เงินเดือนทั่วไปมีสิทธิใช้ในปี 2568:
| รายการลดหย่อน | จำนวนสูงสุด |
|---|---|
| ค่าลดหย่อนส่วนตัว | 60,000 บาท |
| คู่สมรส (จดทะเบียน ไม่มีรายได้) | 60,000 บาท |
| บุตร (ชอบด้วยกฎหมาย/บุตรบุญธรรม) | 30,000 บาท/คน* |
| บิดามารดา (อายุ ≥ 60 ปี รายได้ ≤ 30,000 บาท/ปี) | 30,000 บาท/คน |
| เงินสมทบประกันสังคม | ตามจริง (ปกติ ~9,000 บาท/ปี) |
| เบี้ยประกันชีวิต | ไม่เกิน 100,000 บาท |
| เบี้ยประกันสุขภาพตนเอง | ไม่เกิน 25,000 บาท** |
| ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้าน | ไม่เกิน 100,000 บาท |
| Easy E-Receipt (ช่วงกำหนด) | ไม่เกิน 50,000 บาท |
| กองทุน SSF/RMF (รวมกัน) | ไม่เกิน 500,000 บาท + เงื่อนไข% |
| กองทุน Thai ESG | ไม่เกิน 300,000 บาท |
ค่าลดหย่อนเหล่านี้ใช้ได้สำหรับปีภาษี 2568 (ยื่นแบบช่วง ม.ค.–มี.ค. 2569 หรือขยายเวลาทางออนไลน์) รายการกระตุ้นเศรษฐกิจอาจเปลี่ยนแปลงตามนโยบายแต่ละปี ควรตรวจสอบที่ rd.go.th ทุกปี
ตัวอย่างคำนวณภาษีจริง เงินเดือน 30,000 บาท/เดือน
สมมุติพนักงานโสด เงินเดือน 30,000 บาท/เดือน มีประกันสังคม ไม่มีลดหย่อนอื่นเพิ่มเติม:
- เงินได้รวมทั้งปี: 30,000 × 12 = 360,000 บาท
- หักค่าใช้จ่าย 50%: 360,000 × 50% = 180,000 แต่ไม่เกิน 100,000 → หักได้ 100,000 บาท
- เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 360,000 − 100,000 = 260,000 บาท
- หักค่าลดหย่อน: ส่วนตัว 60,000 + ประกันสังคม 9,000 = 69,000 บาท
- เงินได้สุทธิ: 260,000 − 69,000 = 191,000 บาท
- คิดภาษีขั้นบันได:
- 0–150,000 บาท: ภาษี 0 บาท
- 150,001–191,000 บาท (41,000 บาท) × 5% = 2,050 บาท
ผลสรุป: ภาษีที่ต้องชำระทั้งปี = 2,050 บาท เฉลี่ยเดือนละประมาณ 171 บาท ซึ่งนายจ้างหักไว้ผ่านระบบหัก ณ ที่จ่ายอยู่แล้วตลอดปี ถ้าหักไว้เกินก็ได้คืนหลังยื่นแบบ
ลองกับเงินเดือน 50,000 บาท/เดือน (600,000 บาท/ปี): หัก 100,000 ค่าใช้จ่าย + ลดหย่อน 69,000 → เงินได้สุทธิ 431,000 บาท → ภาษี 7,500 + (131,000 × 10%) = 20,600 บาท/ปี เฉลี่ยเดือนละ 1,717 บาท
คำนวณภาษีออนไลน์ฟรี ไม่ต้องลงโปรแกรม
ไม่อยากคำนวณมือ ใส่ตัวเลขได้เลยที่ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา — แปลงไฟล์.com ทำงานในเบราว์เซอร์ ไม่ต้องลงโปรแกรม ไม่ต้องสมัครสมาชิก ฟรี 100% ใส่เงินเดือนและค่าลดหย่อนที่มีอยู่ ระบบคำนวณผลให้ทันที
อยากเข้าใจด้วยว่าบริษัทหักเงินเดือนคุณทุกเดือนไปเท่าไหร่และคำนวณยังไง ดูที่ เครื่องมือคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย ซึ่งแสดงตัวเลขหักรายเดือนให้ชัดเจน
ถ้าต้องรวบรวมสลิปเงินเดือน ใบ 50 ทวิ หรือเอกสารหักลดหย่อนหลายไฟล์เป็นเล่มเดียว อ่านวิธีทำที่ วิธีรวมไฟล์ PDF หลายไฟล์เป็นไฟล์เดียว แล้วใช้ เครื่องมือรวม PDF ฟรี ได้ทันที และถ้าไฟล์หนักเกินสำหรับส่งอีเมล ดูเทคนิคที่ วิธีลดขนาดไฟล์ PDF ไม่ให้เบลอ แล้วใช้ เครื่องมือบีบอัด PDF ก่อนได้เลย ทั้งสองทำงานในเบราว์เซอร์ ไม่ต้องอัปโหลดไฟล์ออนไลน์
คำถามที่พบบ่อยเรื่องคำนวณภาษีเงินได้
โบนัสต้องเสียภาษีด้วยไหม?
ใช่ โบนัสถือเป็นเงินได้พึงประเมินประเภทเดียวกับเงินเดือน (มาตรา 40(1)) ต้องนำมารวมกับเงินเดือนทั้งปีก่อนคำนวณ นายจ้างจะหักภาษี ณ ที่จ่ายจากโบนัสในเดือนที่จ่าย แต่การตัดสินสุดท้ายจะอยู่ที่การยื่นแบบปลายปี
ประกันสุขภาพลดหย่อนได้เท่าไหร่?
เบี้ยประกันสุขภาพตนเองลดหย่อนได้ไม่เกิน 25,000 บาท แต่เมื่อรวมกับเบี้ยประกันชีวิตแล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท รวมกัน — ดังนั้นถ้ามีประกันชีวิต 80,000 จะเหลือที่หักประกันสุขภาพได้อีกแค่ 20,000
ถ้าปีนี้ไม่มีรายได้เลย ต้องยื่นภาษีไหม?
ไม่จำเป็น กฎหมายกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำของเงินได้ก่อนถึงต้องยื่น หากไม่ถึงเกณฑ์ก็ไม่มีหน้าที่ยื่น แต่ถ้าถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้ว ควรยื่นเพื่อขอคืนภาษีส่วนเกิน
ไม่ยื่นภาษีภายในกำหนด โทษคืออะไร?
มีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มดอกเบี้ยผิดนัด โดยทั่วไปยื่นภายในมีนาคมของปีถัดไป (ยื่นออนไลน์ที่ efiling.rd.go.th อาจได้ขยายถึงเมษายน) ตรวจสอบกำหนดจาก rd.go.th ทุกปีเพราะอาจมีการขยายเวลา
ค่าลดหย่อนสามีภรรยา ถ้าทั้งคู่มีรายได้จะใช้ยังไง?
ถ้าคู่สมรสทั้งสองมีรายได้ ต่างคนต่างยื่นภาษีของตัวเอง แต่ละคนใช้ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาทได้ แต่ไม่สามารถหักค่าลดหย่อนคู่สมรสซ้ำกันทั้งสองฝ่ายได้พร้อมกัน
เงินเดือนเท่าไหร่ถึงต้องเสียภาษี?
ขึ้นกับค่าลดหย่อนที่มี แต่คร่าวๆ สำหรับมนุษย์เงินเดือนโสดที่มีแค่ลดหย่อนส่วนตัว (60,000) และประกันสังคม (9,000) เงินได้สุทธิจะถึง 150,000 บาทเมื่อรายได้รวมประมาณ 359,000 บาท/ปี หรือเดือนละประมาณ 29,900 บาท — ใช้ เครื่องคำนวณ เพื่อเช็คแบบเจาะจงตามสถานการณ์ของคุณได้เลย
สรุป
คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาไม่ยากถ้าเข้าใจสูตร 3 ขั้น: รวมรายได้ → หักค่าใช้จ่าย 50% (ไม่เกิน 100,000) → หักลดหย่อน = เงินได้สุทธิ แล้วนำไปเปรียบกับตาราง 8 ขั้นบันได ยิ่งใช้สิทธิลดหย่อนได้มากเท่าไหร่ก็ยิ่งประหยัดภาษีได้มากขึ้น
→ ลองคำนวณแบบรวดเร็วได้ที่ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ — แปลงไฟล์.com ฟรี ไม่ต้องลงโปรแกรม
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้เบื้องต้นสำหรับมนุษย์เงินเดือนทั่วไป กรณีที่มีเงินได้หลายประเภท กิจการส่วนตัว หรือสถานการณ์ซับซ้อน แนะนำปรึกษานักบัญชีหรือตรวจสอบกับ กรมสรรพากร (rd.go.th) โดยตรง