เคยนั่งคำนวณเกรดด้วยมือแล้วสับสนกับหน่วยกิตไหม หรืออยากรู้ว่า GPAX ที่มีตอนนี้พอสำหรับสมัคร TCAS หรือเปล่า บทความนี้อธิบายสูตรคำนวณเกรดเฉลี่ยตั้งแต่ระดับมัธยมจนถึงมหาวิทยาลัย พร้อมตัวอย่างจริงที่ทำตามได้ทันที
GPA คืออะไร
GPA ย่อมาจาก Grade Point Average หรือ “เกรดเฉลี่ย” คือค่าเฉลี่ยระดับผลการเรียนของนักเรียน-นักศึกษาในแต่ละภาคเรียน โดยแต่ละวิชาจะมี ค่าระดับคะแนน (เกรด) และ จำนวนหน่วยกิต ซึ่งวิชาที่มีหน่วยกิตสูงกว่าจะมีน้ำหนักมากกว่าในการคำนวณ
ค่า GPA อยู่ในช่วง 0.00 ถึง 4.00 โดย 4.00 หมายถึงได้ A ทุกวิชา ซึ่งระบบนี้ใช้กันทั้งในโรงเรียนมัธยมและมหาวิทยาลัยทั่วประเทศไทย
GPA กับ GPAX ต่างกันอย่างไร
นักเรียน-นักศึกษาไทยหลายคนยังสับสนระหว่างสองคำนี้
- GPA (Grade Point Average) — เกรดเฉลี่ยรายภาคเรียน คำนวณจากวิชาที่ลงทะเบียนในเทอมนั้น ๆ เท่านั้น
- GPAX (Grade Point Average eXtended) — เกรดเฉลี่ยสะสม คำนวณจากทุกวิชาตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงปัจจุบัน เป็นตัวเลขที่ระบบ TCAS ใช้เป็นเกณฑ์คัดเลือก
พูดง่าย ๆ คือ GPA คือเกรดของ “เทอมนี้” ส่วน GPAX คือเกรดสะสม “ตลอดชีวิตการเรียน” ที่ใช้สมัครมหาวิทยาลัย
ตารางค่าระดับคะแนน (เกรด)
ไทยมีสองระบบหลักที่ใช้ควบคู่กัน ขึ้นอยู่กับระดับการศึกษา
ระบบ 8 ระดับ (ส่วนใหญ่ใช้ในระดับมัธยม)
| ค่าระดับ | สัญลักษณ์ | ความหมาย |
|---|---|---|
| 4.0 | A | ดีเยี่ยม (Excellent) |
| 3.5 | B+ | ดีมาก (Very Good) |
| 3.0 | B | ดี (Good) |
| 2.5 | C+ | ค่อนข้างดี (Fairly Good) |
| 2.0 | C | พอใช้ (Average) |
| 1.5 | D+ | อ่อน (Below Average) |
| 1.0 | D | อ่อนมาก (Poor) |
| 0.0 | F | ตก (Fail) |
ระบบ 12 ระดับ (ส่วนใหญ่ใช้ในระดับมหาวิทยาลัย)
| ค่าระดับ | สัญลักษณ์ | ความหมาย |
|---|---|---|
| 4.00 | A | ดีเยี่ยม |
| 3.75 | A- | ดีเยี่ยม (รองลงมา) |
| 3.50 | B+ | ดีมาก |
| 3.00 | B | ดี |
| 2.75 | B- | ดี (รองลงมา) |
| 2.50 | C+ | ค่อนข้างดี |
| 2.00 | C | พอใช้ |
| 1.75 | C- | พอใช้ (รองลงมา) |
| 1.50 | D+ | อ่อน |
| 1.00 | D | อ่อนมาก |
| 0.75 | D- | อ่อนมาก (รองลงมา) |
| 0.00 | F | ตก |
⚠️ แต่ละสถาบันอาจใช้ระบบที่ต่างกันเล็กน้อย ควรตรวจสอบ “คู่มือนักศึกษา” หรือ “ระเบียบการวัดผล” ของสถาบันนั้น ๆ เสมอ
สูตรคำนวณ GPA
ไม่ว่าจะเรียนระดับไหน สูตรเดียวกันทั้งหมด
GPA = ผลรวมของ (ค่าเกรด × หน่วยกิต) ÷ ผลรวมหน่วยกิตทั้งหมด
ตัวอย่างการคำนวณ GPA รายเทอม
สมมติลงทะเบียน 4 วิชาในเทอมนี้
| วิชา | หน่วยกิต | เกรดที่ได้ | ค่าเกรด | ค่าเกรด × หน่วยกิต |
|---|---|---|---|---|
| ภาษาไทย | 2 | A | 4.00 | 8.00 |
| คณิตศาสตร์ | 3 | B+ | 3.50 | 10.50 |
| ภาษาอังกฤษ | 3 | B | 3.00 | 9.00 |
| วิทยาศาสตร์ | 2 | C+ | 2.50 | 5.00 |
ผลรวมหน่วยกิต = 2 + 3 + 3 + 2 = 10
ผลรวม (ค่าเกรด × หน่วยกิต) = 8.00 + 10.50 + 9.00 + 5.00 = 32.50
GPA = 32.50 ÷ 10 = 3.25
ข้อสังเกต: วิชาคณิตศาสตร์ที่ได้ B+ มีหน่วยกิต 3 หน่วย ทำให้ดึง GPA ขึ้นมากกว่าวิทยาศาสตร์ที่ได้ C+ แต่มีแค่ 2 หน่วย นั่นคือเหตุผลว่าทำไมหน่วยกิตถึงสำคัญมาก
คำนวณเกรดเฉลี่ยออนไลน์ฟรี ไม่ต้องคิดเอง
ถ้าลงทะเบียนหลายวิชา การคำนวณเองอาจผิดพลาดได้ง่าย ใช้เครื่องมือคำนวณเกรดเฉลี่ย GPAออนไลน์ฟรี ใส่เกรดและหน่วยกิตได้เลย ผลออกทันที ไม่ต้องอัปโหลดหรือสมัครสมาชิก
วิธีใช้มี 3 ขั้น
- กรอกชื่อวิชา, หน่วยกิต และเกรดที่ได้ในแต่ละวิชา
- กด “เพิ่มวิชา” ถ้ามีหลายวิชา
- ระบบคำนวณ GPA ให้อัตโนมัติ
เครื่องมือรองรับทั้งระบบ 8 ระดับและ 12 ระดับ และสามารถคำนวณ GPAX สะสมจากหลายเทอมได้ในหน้าเดียว
GPA กับ TCAS — ต้องได้เท่าไหร่
สำหรับนักเรียน ม.6 ที่จะสอบ TCAS เกณฑ์ GPAX ขึ้นอยู่กับคณะและมหาวิทยาลัยที่สมัคร โดยทั่วไปมีกรอบกว้าง ๆ ดังนี้
| ระดับ GPAX | ความหมาย | คณะที่มักกำหนดใกล้เคียง |
|---|---|---|
| 3.50 ขึ้นไป | เกรดดีเยี่ยม | แพทย์ ทันตแพทย์ เภสัช สถาปัตย์มหาวิทยาลัยชั้นนำ |
| 3.00 – 3.49 | เกรดดีมาก | วิศวะ วิทยาศาสตร์ บัญชี นิติ |
| 2.50 – 2.99 | เกรดดี | บริหาร ศิลปศาสตร์ ครุศาสตร์ |
| 2.00 – 2.49 | ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำหลายสาขา | สาขาที่มีที่นั่งเพียงพอ |
⚠️ ตัวเลขด้านบนเป็นเกณฑ์โดยทั่วไปเท่านั้น เกณฑ์จริงอาจเปลี่ยนได้ทุกปี ต้องตรวจสอบจากเว็บ mytcas.com หรือระเบียบการรับสมัครของมหาวิทยาลัยโดยตรง
เทคนิคดูแล GPA ไม่ให้ตก
ไม่ใช่ทุกคนที่จะได้ A ทุกวิชา แต่การวางแผนอย่างฉลาดช่วยดึง GPA ขึ้นได้โดยไม่ต้องเหนื่อยเพิ่ม
- วิชาหน่วยกิตสูง = ลงทุนคุ้มกว่า — วิชา 3 หน่วยกิตที่ได้ A จะดึง GPA ขึ้นได้มากกว่าวิชา 1 หน่วยกิตที่ได้ A สามวิชา วางแผนเวลาให้วิชาหลักก่อนเสมอ
- ถอนวิชาก่อนล้มเหลว — ถ้ารู้ว่าวิชาไหนจะไม่ผ่าน การถอนออกในกำหนด (W) ยังดีกว่าได้ F ซึ่งนำค่า 0.00 เข้ามาฉุด GPA
- เรียนซ้ำวิชา F — สถาบันหลายแห่งใช้เกรดใหม่แทนเกรดเก่าในการคำนวณ GPAX ควรตรวจสอบระเบียบก่อนลงทะเบียนซ้ำ
- ติดตาม GPA ทุกเทอม — อย่ารอดูเกรดสะสมตอนจบ ถ้าเทอมนี้ GPA ต่ำกว่า 2.00 อาจโดนพักการเรียนตามระเบียบบางสถาบัน
- ใช้เครื่องมือจำลอง — ลองกรอกเกรดที่คาดหวังในเครื่องคำนวณเกรดเฉลี่ยก่อนสอบ เพื่อรู้ว่าต้องได้เกรดอะไรในแต่ละวิชาให้ถึงเป้า
FAQ คำถามที่พบบ่อย
วิชาที่ได้ S, U หรือ P นำมาคำนวณ GPA ด้วยไหม
ไม่ ค่าระดับ S (Satisfactory), U (Unsatisfactory) และ P (Pass) ไม่มีค่าตัวเลข จึงไม่นำมาคำนวณ GPA แต่นับหน่วยกิตเข้าในการจบหลักสูตร
ถ้าเพิ่งเรียนเทอมแรก GPA กับ GPAX ต่างกันไหม
เทอมแรกค่าจะเท่ากัน เพราะยังมีแค่ภาคเรียนเดียว GPAX จะต่างออกไปเมื่อมีหลายเทอมสะสม
เกรด W (Withdraw) ส่งผลต่อ GPA ไหม
ในระบบส่วนใหญ่ W ไม่นำมาคำนวณ GPA และไม่ถือว่าล้มเหลว แต่หน่วยกิตอาจไม่นับในการจบหลักสูตร ขึ้นอยู่กับระเบียบของแต่ละสถาบัน
GPA 2.00 ถือว่าผ่านไหม
ขึ้นอยู่กับเกณฑ์จบหลักสูตร สถาบันส่วนใหญ่กำหนดให้ GPAX ≥ 2.00 จึงจะจบได้ แต่บางสถาบันอาจสูงกว่า ควรตรวจสอบระเบียบของสถาบันตัวเอง
คำนวณ GPA ย้อนหลังเพื่อดู GPAX ได้อย่างไร
ใส่ทุกวิชาตั้งแต่เทอมแรกจนถึงเทอมล่าสุดในเครื่องมือคำนวณ GPAXออนไลน์ ระบบจะรวมทั้งหมดให้อัตโนมัติ ไม่ต้องแยกคำนวณทีละเทอมเอง
GPAX ที่คำนวณเองกับที่ทะเบียนออกให้ตรงกันไหม
ค่าที่คำนวณเองใกล้เคียง แต่ค่าทางการจากทะเบียนอาจมีทศนิยมต่างกันเล็กน้อย เนื่องจากการปัดเศษ ค่าจากทะเบียนคือค่าที่ใช้สมัคร TCAS จริง
ถ้า GPA ต่ำแล้วมีทางแก้ไหม
ลงเรียนวิชาหน่วยกิตสูงที่มั่นใจว่าได้เกรดดี หรือลงเรียนซ้ำวิชาที่เคยได้ต่ำ ถ้าสถาบันใช้เกรดใหม่แทน นอกจากนี้ยังสามารถลองจำลองด้วยเครื่องคำนวณเกรดเฉลี่ยว่าต้องทำอะไรบ้างถึงจะขึ้นถึงเป้า
สรุป
GPA คือเกรดเฉลี่ยรายเทอม คำนวณด้วยสูตร Σ(ค่าเกรด × หน่วยกิต) ÷ Σ(หน่วยกิต) ส่วน GPAX คือค่าสะสมทุกเทอมที่ใช้ยื่น TCAS วิชาที่มีหน่วยกิตสูงมีน้ำหนักมากกว่าในการคำนวณ ดังนั้นการวางแผนลงวิชาให้ถูกจังหวะจึงสำคัญกว่าการพยายามทุกวิชาเท่า ๆ กัน
ถ้าไม่อยากคำนวณเอง ใช้เครื่องมือคำนวณเกรดเฉลี่ย GPA/GPAXออนไลน์ฟรีได้เลย รองรับทั้งระบบมัธยมและมหาวิทยาลัย กรอกเสร็จผลออกทันที
หากกำลังวางแผนด้านสุขภาพควบคู่ไปด้วย ลองดูวิธีคำนวณ TDEEเพื่อจัดสมดุลพลังงานระหว่างช่วงสอบ หรือถ้าสงสัยว่าอายุเท่านี้เกิดปีนักษัตรอะไร ลองใช้เครื่องคำนวณปีเกิดและนักษัตรได้เลย