1 ออนซ์เท่ากับกี่ ml และ กี่กรัม เป็นคนละคำตอบกัน เพราะภาษาไทยใช้คำว่า “ออนซ์” แทนทั้งหน่วยปริมาตรและหน่วยน้ำหนัก เลือกด้านล่างว่ากำลังพูดถึงของเหลว ของแข็ง หรือทองคำ แล้วระบบจะคำนวณให้ทันที พร้อมตารางช้อนตวง ถ้วยตวงของไทยครบชุด
คำนวณในเบราว์เซอร์ของคุณเอง · ค่าที่ใช้เป็นค่านิยามสากล ไม่ใช่ค่าประมาณ
1 ออนซ์เท่ากับกี่ ml และกี่กรัม
ภาษาไทยใช้คำว่าออนซ์คำเดียวแทนทั้งหน่วยปริมาตรและหน่วยน้ำหนัก เวลาค้นเลยได้คำตอบปนกัน ต้องดูก่อนว่ากำลังพูดถึงของเหลวหรือของแข็ง
ทำไมสองหน่วยนี้ถึงชื่อเหมือนกัน
ระบบอังกฤษนิยาม “ออนซ์ของเหลว” ว่าคือปริมาตรของน้ำหนัก 1 ออนซ์ของน้ำ ค่าทั้งสองจึงเกือบเท่ากันโดยตั้งใจ — ออนซ์ของเหลวอังกฤษ 28.41 ml กับออนซ์น้ำหนัก 28.35 กรัม ต่างกันไม่ถึง 1% นี่คือต้นตอที่คนสับสนมาเป็นร้อยปี และเป็นเหตุผลว่าทำไมสูตรอาหารถึงเขียน “1 ออนซ์” แล้วคนอ่านเดาไม่ถูกว่าให้ชั่งหรือให้ตวง ใช้ได้เฉพาะกับน้ำเปล่าเท่านั้น — แป้ง น้ำมัน น้ำเชื่อม ความหนาแน่นต่างกัน แปลงตรงๆ ไม่ได้
ตารางแปลง ออนซ์ของเหลว เป็น มิลลิลิตร
อเมริกากับอังกฤษใช้ออนซ์ไม่เท่ากัน ต่างกันราว 4% สินค้าและสูตรอาหารส่วนใหญ่ที่คนไทยเจอเป็นแบบอเมริกัน ให้ยึดคอลัมน์แรก ส่วนคอลัมน์สุดท้ายคือค่าที่ปัดเป็น 30 ml ซึ่งวงการอาหารและเภสัชใช้จริงเพื่อความสะดวก
| ปริมาณ | อเมริกา (US) | อังกฤษ (imperial) | ปัดใช้งานจริง |
|---|---|---|---|
| 0.5 fl oz | 14.79 ml | 14.21 ml | 15 ml |
| 1 fl oz | 29.57 ml | 28.41 ml | 30 ml |
| 2 fl oz | 59.15 ml | 56.83 ml | 60 ml |
| 4 fl oz | 118.29 ml | 113.65 ml | 120 ml |
| 6 fl oz | 177.44 ml | 170.48 ml | 180 ml |
| 8 fl oz | 236.59 ml | 227.3 ml | 240 ml |
| 10 fl oz | 295.74 ml | 284.13 ml | 300 ml |
| 12 fl oz | 354.88 ml | 340.96 ml | 360 ml |
| 16 fl oz | 473.18 ml | 454.61 ml | 480 ml |
| 20 fl oz | 591.47 ml | 568.26 ml | 600 ml |
| 22 fl oz | 650.62 ml | 625.09 ml | 660 ml |
| 24 fl oz | 709.76 ml | 681.91 ml | 720 ml |
| 32 fl oz | 946.35 ml | 909.22 ml | 960 ml |
แก้ว 16 ออนซ์ = 473.18 ml และแก้ว 22 ออนซ์ = 650.62 ml (ไม่ใช่ 480 และ 660 ml ตามที่หลายเว็บเขียน ซึ่งเกินจริงราว 1.4%)
ตารางแปลง ออนซ์น้ำหนัก เป็น กรัม
16 ออนซ์ = 1 ปอนด์ = 453.59 กรัม ฉลากอาหารบางที่ปัดเป็น 28 กรัมถ้วนเพื่อให้อ่านง่าย
| น้ำหนัก | กรัม | กิโลกรัม |
|---|---|---|
| 1 oz | 28.35 กรัม | 0.028 กก. |
| 2 oz | 56.7 กรัม | 0.057 กก. |
| 3 oz | 85.05 กรัม | 0.085 กก. |
| 4 oz | 113.4 กรัม | 0.113 กก. |
| 6 oz | 170.1 กรัม | 0.17 กก. |
| 8 oz | 226.8 กรัม | 0.227 กก. |
| 12 oz | 340.19 กรัม | 0.34 กก. |
| 16 oz | 453.59 กรัม | 0.454 กก. |
| 24 oz | 680.39 กรัม | 0.68 กก. |
| 32 oz | 907.18 กรัม | 0.907 กก. |
ตารางช้อนตวง ถ้วยตวง ของไทย
ชุดช้อนตวงที่ขายในไทยปั๊มค่ามาตรฐานนี้ไว้บนตัวช้อนเลย และค่าชุดนี้ตรงกับระบบที่ อย. สหรัฐฯ กำหนดไว้สำหรับฉลากโภชนาการพอดี (ช้อนชา 5 ml, ช้อนโต๊ะ 15 ml, ถ้วยตวง 240 ml) จึงเป็นชุดตัวเลขที่ลงตัวกันทั้งระบบ ไม่ใช่การปัดเศษมั่วๆ
| หน่วยตวง | มิลลิลิตร | เทียบเท่า |
|---|---|---|
| ¼ ช้อนชา | 1.25 ml | 1.25 ซีซี |
| ½ ช้อนชา | 2.5 ml | 2.5 ซีซี |
| 1 ช้อนชา (ชช.) | 5 ml | 5 ซีซี |
| 1 ช้อนโต๊ะ (ชต.) | 15 ml | = 3 ช้อนชา |
| 2 ช้อนโต๊ะ | 30 ml | = 1 ออนซ์ของเหลว (ปัดแล้ว) |
| ¼ ถ้วยตวง | 60 ml | = 4 ช้อนโต๊ะ |
| ⅓ ถ้วยตวง | 80 ml | |
| ½ ถ้วยตวง | 120 ml | = 8 ช้อนโต๊ะ |
| ⅔ ถ้วยตวง | 160 ml | |
| ¾ ถ้วยตวง | 180 ml | |
| 1 ถ้วยตวง | 240 ml | = 16 ช้อนโต๊ะ |
กับดักที่ทำให้สูตรเพี้ยน
ถ้วยที่มากับหม้อหุงข้าว ≠ ถ้วยตวง
ถ้วยพลาสติกที่แถมมากับหม้อหุงข้าวคือหน่วย “โกะ” ของญี่ปุ่น จุ 180 ml ไม่ใช่ 240 ml ถ้าเอามาตวงตามสูตรขนม จะได้น้อยกว่าที่สูตรต้องการ 25%
สูตรออสเตรเลีย ช้อนโต๊ะ = 20 ml
ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ใช้ช้อนโต๊ะ 20 ml ไม่ใช่ 15 ml ผิดพลาดได้ถึง 33% ซึ่งหนักกว่าเรื่องถ้วยตวงมาก ถ้าสูตรมาจากเว็บออสเตรเลียต้องระวังเป็นพิเศษ
ถ้วยตวง 240 หรือ 250 ml
สูตรไทยและถ้วยตวงที่ขายในไทยส่วนใหญ่หมายถึง 240 ml · สูตรออสเตรเลีย/นิวซีแลนด์และระบบเมตริกหมายถึง 250 ml · สูตรอเมริกันรุ่นเก่าที่คิดจากออนซ์จริงจะได้ 236.6 ml ต่างกันไม่มากสำหรับอาหารคาว แต่มีผลกับเบเกอรี่
ช้อนกินข้าวใช้ตวงยาไม่ได้
ช้อนกินข้าวในบ้านไม่มีมาตรฐาน จุจริงราว 10-15 ml แล้วแต่ใบ เภสัชกรรมโรงพยาบาลรามาธิบดีเตือนไว้ชัดว่าอย่าใช้ช้อนในครัวตวงยา เพราะจะได้ปริมาณไม่ตรงจริง ให้ใช้ช้อนตวงยาหรือกระบอกฉีดยาที่มีขีดบอก
ราคาทองใช้ออนซ์คนละแบบ
ทองคำ เงิน แพลทินัม ใช้ troy ounce = 31.1035 กรัม ไม่ใช่ 28.35 กรัม ถ้าเอาออนซ์ธรรมดาไปคิดราคาทองจะคลาดเคลื่อนราว 10%
ต้องแปลงความยาวหรือส่วนสูง เช่น ฟุต นิ้ว เซนติเมตร เมตร หลา? ใช้ เครื่องมือแปลงหน่วย พร้อมตารางส่วนสูงฟุต-นิ้วเป็นเซนติเมตร
แหล่งอ้างอิง
- ค่านิยามหน่วยสากล (exact ทุกค่า ไม่ใช่ค่าประมาณ): US fl oz = 29.5735295625 ml · imperial fl oz = 28.4130625 ml · ออนซ์น้ำหนัก = 28.349523125 g · troy ounce = 31.1034768 g · 1 cc = 1 ml พอดีตามนิยาม CGPM ปี 1964
- ชุดค่าช้อน/ถ้วยตวง: Nestlé Thailand (Kitchen math), LINE MAN Wongnai, ชุดช้อนตวงที่จำหน่ายในไทย (ปั๊ม 1.25/2.5/5/15 ml)
- คำเตือนเรื่องตวงยา: เภสัชกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
- ความต่างของ Oz กับ Fl Oz: ไทยรัฐ · Enfa (ระบุค่าอเมริกา 29.6 ml และอังกฤษ 28.4 ml แยกกัน)
- ระบบฉลากโภชนาการที่ทำให้ 5/15/240 ลงตัว: US FDA 21 CFR 101.9(b)(5)(viii)