1 ไร่ เท่ากับ 1,600 ตารางเมตร หรือเท่ากับ 4 งาน และ 400 ตารางวา นี่คือคำตอบสั้น ๆ ที่หลายคนตามหา แต่ถ้าคุณกำลังจะซื้อขายที่ดิน อ่านโฉนด หรือคำนวณราคาต่อตารางวา การเข้าใจหน่วยวัดที่ดินไทยทั้งระบบ — ไร่ งาน ตารางวา และตารางเมตร — จะช่วยให้ตัดสินใจได้แม่นยำและไม่โดนเอาเปรียบ บทความนี้สรุปให้ครบทุกหน่วย พร้อมตารางแปลง ตัวอย่างจริง และวิธีคิดแบบเร็ว ๆ ที่ใช้ได้ทันที
1 ไร่ เท่ากับกี่ตารางเมตร และกี่ตารางวา
หน่วยวัดพื้นที่ที่ดินของไทยใช้ระบบ ไร่–งาน–ตารางวา ที่กำหนดความสัมพันธ์ไว้ชัดเจนตามมาตราวัดที่ดินของไทย สรุปได้ดังนี้
- 1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร = 4 งาน = 400 ตารางวา
- 1 งาน = 400 ตารางเมตร = 100 ตารางวา
- 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร
จุดเริ่มต้นของทั้งระบบคือคำว่า “วา” ซึ่งเป็นหน่วยความยาว โดย 1 วา = 2 เมตร ดังนั้น 1 ตารางวา ซึ่งหมายถึงพื้นที่ขนาด 1 วา × 1 วา จึงเท่ากับ 2 เมตร × 2 เมตร = 4 ตารางเมตร เมื่อเข้าใจจุดนี้ หน่วยที่ใหญ่ขึ้นอย่างงานและไร่ก็คำนวณต่อได้ทันที
ตารางแปลงหน่วยที่ดินไทย ครบทุกหน่วย
| หน่วย | ตารางวา | งาน | ไร่ | ตารางเมตร |
|---|---|---|---|---|
| 1 ตารางวา | 1 | 0.01 | 0.0025 | 4 |
| 1 งาน | 100 | 1 | 0.25 | 400 |
| 1 ไร่ | 400 | 4 | 1 | 1,600 |
| 1 ตารางเมตร | 0.25 | 0.0025 | 0.000625 | 1 |
นอกจากนี้ 1 ไร่ ยังเท่ากับประมาณ 17,222 ตารางฟุต สำหรับใครที่ต้องเทียบกับหน่วยต่างประเทศ
1 งาน เท่ากับกี่ตารางวา และกี่ตารางเมตร
คำถามที่คนค้นหามากที่สุดในกลุ่มหน่วยที่ดินคือเรื่อง “งาน” เพราะเป็นหน่วยกลางที่เจอบ่อยในโฉนด คำตอบคือ 1 งาน = 100 ตารางวา = 400 ตารางเมตร และเนื่องจาก 4 งานรวมกันเป็น 1 ไร่ ดังนั้น
- 2 งาน = 200 ตารางวา = 800 ตารางเมตร (ครึ่งไร่)
- 3 งาน = 300 ตารางวา = 1,200 ตารางเมตร
1 ตารางวา เท่ากับกี่ตารางเมตร (และกี่เมตร)
1 ตารางวา = 4 ตารางเมตรเสมอ แต่มีจุดที่คนสับสนบ่อย คือคำถามว่า “1 ตารางวากี่เมตร” — ต้องเข้าใจก่อนว่า ตารางวาเป็นหน่วยพื้นที่ ส่วนเมตรเป็นหน่วยความยาว จึงเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ ถ้าถามถึงพื้นที่ คำตอบคือ 4 ตารางเมตร แต่ถ้าหมายถึงด้านของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาด 1 ตารางวา ด้านนั้นจะยาว 2 เมตร
หน่วยที่ดินสากล: เฮกตาร์และเอเคอร์
หากเจอเอกสารหรือข่าวต่างประเทศที่ใช้หน่วยสากล สามารถเทียบได้ดังนี้
- 1 เฮกตาร์ (hectare) = 10,000 ตารางเมตร = 6.25 ไร่
- 1 เอเคอร์ (acre) ≈ 4,047 ตารางเมตร ≈ 2.53 ไร่
เช่น พื้นที่ป่า 1 เฮกตาร์ก็คือ 6 ไร่ 1 งานพอดี ส่วนสนามขนาด 1 เอเคอร์เทียบได้ราว 2 ไร่ครึ่ง
ตัวอย่างการใช้จริงในการซื้อขายที่ดิน
สมมติคุณดูโฉนดแล้วเห็นเขียนว่า “1 ไร่ 2 งาน 30 ตารางวา” จะคำนวณเป็นตารางเมตรได้ดังนี้
- 1 ไร่ = 1,600 ตร.ม.
- 2 งาน = 800 ตร.ม.
- 30 ตารางวา = 120 ตร.ม.
- รวม = 2,520 ตารางเมตร
อีกกรณีที่ใช้บ่อยคือการคิดราคาต่อตารางวา เช่น ที่ดิน 1 งาน (100 ตารางวา) ขายราคา 2,000,000 บาท เท่ากับตารางวาละ 20,000 บาท การแปลงหน่วยให้ถูกจึงสำคัญมากเวลาต่อรองราคาหรือเทียบหลายแปลง
วิธีแปลงหน่วยที่ดินแบบเร็ว
จำสูตรลัดสามตัวนี้ไว้ใช้ได้เกือบทุกสถานการณ์
- ไร่ → ตารางเมตร: คูณ 1,600
- งาน → ตารางเมตร: คูณ 400
- ตารางวา → ตารางเมตร: คูณ 4
ถ้าต้องการแปลงย้อนกลับ (เช่น ตารางเมตรเป็นไร่) ก็ใช้การหารด้วยตัวเลขเดียวกัน เช่น 4,000 ตารางเมตร ÷ 1,600 = 2.5 ไร่
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเรื่องหน่วยที่ดิน
- สับสน “วา” กับ “ตารางวา” — วาคือความยาว (2 เมตร) ส่วนตารางวาคือพื้นที่ (4 ตารางเมตร)
- สับสน “เมตร” กับ “ตารางเมตร” — อย่างหนึ่งคือความยาว อีกอย่างคือพื้นที่ คนละหน่วยกัน
- ลืมว่า 1 งาน = 100 ตารางวา ไม่ใช่ 10 — ทำให้คำนวณราคาที่ดินผิดเป็นสิบเท่า
- ปัดเศษตารางวาทิ้ง — ในที่ดินแปลงใหญ่ เศษตารางวาคิดเป็นเงินหลักหมื่นถึงแสนได้
แปลงหน่วยที่ดินอัตโนมัติ ไม่ต้องคิดเอง
ถ้าไม่อยากคูณหารเอง ใช้เครื่องมือ แปลงหน่วย ของเราได้ฟรี เลือกประเภท “พื้นที่” แล้วใส่ตัวเลข ระบบรองรับทั้งไร่ งาน ตารางวา ตารางเมตร และหน่วยสากล แปลงไป-กลับได้ทันที โดยทำงานในเบราว์เซอร์ของคุณเอง ไม่ต้องอัปโหลดหรือสมัครสมาชิก หากต้องคำนวณราคาต่อตารางวาหรือส่วนลด ใช้ เครื่องคิดเลข และ คำนวณเปอร์เซ็นต์ ควบคู่กันได้
คำถามที่พบบ่อย
1 ไร่ เท่ากับกี่ตารางเมตร
1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร ซึ่งเท่ากับ 4 งาน หรือ 400 ตารางวา
1 ไร่ กี่ตารางวา
1 ไร่ = 400 ตารางวา (มาจาก 4 งาน × 100 ตารางวา)
1 งาน เท่ากับกี่ตารางวา
1 งาน = 100 ตารางวา และเท่ากับ 400 ตารางเมตร
1 งาน เท่ากับกี่ตารางเมตร
1 งาน = 400 ตารางเมตร ส่วน 1 ไร่ (4 งาน) = 1,600 ตารางเมตร
1 ตารางวา เท่ากับกี่ตารางเมตร
1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร เพราะ 1 วา = 2 เมตร พื้นที่จึงเป็น 2 × 2 = 4 ตารางเมตร
100 ตารางวา เท่ากับกี่ตารางเมตร
100 ตารางวา = 400 ตารางเมตร ซึ่งก็คือ 1 งานพอดี
1 เฮกตาร์ เท่ากับกี่ไร่
1 เฮกตาร์ = 10,000 ตารางเมตร = 6.25 ไร่
ที่ดิน 1 ไร่ ใหญ่แค่ไหน
1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร เทียบเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสคือด้านละประมาณ 40 เมตร หรือใหญ่กว่าสนามบาสเกตบอลราว 3.8 เท่า
สรุป
หัวใจของหน่วยที่ดินไทยจำง่าย ๆ คือ 1 ไร่ = 4 งาน = 400 ตารางวา = 1,600 ตารางเมตร และ 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร เพียงจำความสัมพันธ์นี้ก็คำนวณพื้นที่และราคาที่ดินได้อย่างมั่นใจ และถ้าอยากให้ชัวร์ที่สุด ใช้เครื่องมือแปลงหน่วยช่วยคิดได้ฟรีทุกเมื่อ